|
Chmury są widocznym na niebie zbiorem kropelek wody i kryształków lodu. Powstają w procesie zaczynającym się w chwili, gdy ciepłe wilgotne powietrze unosi się. W miarę unoszenia ochładza się, a zawarta w nim para wodna zaczyna się skraplać na drobinach pyłu. Temperatura ta nazywa się punktem rosy. Występuje wiele rodzajów chmur, lecz wyróżniamy ich trzy główne rodzaje: Stratus - warstwowe Cumulus - kłębiaste Cirrus - pierzaste
Chmury można też podzielić na: wodne - zbudowane z kropelek wody lodowe - zbudowane z kryształków lodu mieszane - zbudowane z kryształków lodu i kropelek wody
Występuje też podział ze względu na wysokość: niskiego piętra średniego (alto) piętra wysokiego piętra
Podział chmur przy użuciu tabeli: | Piętro (średnia wys.) [km] | Nazwa | Symbol | | polska | międzynarodowa | | Wysokie (5-13) | pierzaste kłębiasto - pierzaste warstwowo - pierzaste | cirrus cirrocumulus cirrostratus | Ci Cc Cs | | Średnie (2-7) | średnie kłębiaste średnie warstwowe | altocumulus altostratus | Ac As | | Niskie (poniżej 2) | warstwowe warstwowo - deszczowe kłębiasto - warstwowe | stratus nimbostratus stratocumulus | St Ns Sc | | Chmury o budowie pionowej | kłębiaste kłębiaste deszczowe | cumulus cumulonimbus | Cu Cb |
| STRATOCUMULUS (Sc) chmury kłębiasto-warstwowe Występują na wysokości 0,5-2 km, rozciągłość pionowa 0,1-1 km Są zbudowane z przechłodzonych kropelek wody, a czasem łącznie z krupami śnieżnymi, rzadziej z kryształkami lub płatkami śniegu. | | | komentarz: Przybierają postać ławicy, płata lub warstwy chmur składających się z zaokrąglonych brył, walców, ułożonych dość regularnie w szeregi; często pokrywają całe niebo i wówczas odróżniają się od niskich chmur typu Cumulus tylko budową falową; przenikanie światła jest zróżnicowane; miejscami widać słońce, a miejscami jest one całkowicie nie widoczne. | | STRATUS (St) chmury warstwowe Występują na wysokości do 0,5-1 km, rozciągłość pionowa 0,1-1 km. Podstawa chmur zdaje się zwykle tak nisko, że przesłania wierzchołki wzniesień i wysokich budynków. Są zbudowane z kropelek wody. | | | komentarz: Przybierają postać szarej jednolitej warstwy chmur; wyglądają bardzo "mgliście" i "sucho"; często występują na całym niebie całkowicie przesłaniając Słońce, lecz w przypadku cieńszej warstwy, promienie słoneczne mogą delikatnie prześwitywać. | | NIMBOSTRATUS (Ns) chmury warstwowo-deszczowe Występują na wysokości 1-3 km, rozciągłość pionowa 1-3 km. Są zbudowane z zbudowany jest z kropelek wody, w okolicach podstawy, kryształków lodu, w części górnej oraz ich mieszanki w środku chmury. Przybierają postać szarych chmur o rozmytej podstawie. Brak wyraĄnych kształtów. Typowa chmura opadowa. | | | komentarz: Chmury gęste, całkowicie przesłaniające słońce; pod Nimbostratusem często pojawiają się niskie, postrzępione chmury, które tworzą się poniżej jej podstawy i są dużo ciemniejsze od tła; powstają często jako efekt transformacji innych chmur. | | CUMULUS (Cu) chmury kłębiaste Występują na wysokości 1-4 km, rozciągłość pionowa 1-4 km. Są zbudowane z kropelek wody. Przybierają postać w zależności od stopnia rozwoju. Oddzielnych płaskich i gęstych szybko zmieniających swoje kształty chmur, o wyraĄnie zwykle postrzępionych brzegach oraz ciemnej i płaskiej podstawie. | | | komentarz: Przyjmują postać szybko pączkujących kopuł i wież; górna część jest biała i silnie oświetlona; opady występują tylko w silnie rozbudowanych chmurach kłębiastych w międzyzwrotnikowych szerokościach; prędkość prądu wstępującego w tej chmurze wynosi 100 cm/s (w innych chmurach 10cm/s). | | ALTOCUMULUS (Ac) chmury kłębiaste średnie Występują na wysokości 2-6 km, rozciągłość pionowa 0,1-1 km. Są zbudowane z kropelek wody. W bardzo niskich temperaturach mogą tworzyć się w nich kryształki lodu. Przybierają postać białej lub szarej warstwy lub ławicy chmur. | | | komentarz: Przybierają postać pojedynczych płatów oddalonych od siebie i ułożonych regularnie na niebie; rzadziej w postaci pojedynczych "soczewek"; widać wyraĄne cienie i zarysy chmury; chmurze towarzyszy efekt tzw. "halo". | | ALTOSTRATUS (As) chmury warstwowe średnie Występują na wysokości 4-6 km, rozciągłość pionowa 1-2 km. Są zbudowane z kropelek wody i kryształków lodu. Zawiera również krople deszczu i płatki śniegu. | | | komentarz: Przybierają postać szarej lub stalowoszarej warstwy chmur najczęściej w postaci zasłony, o wyglądzie włóknistym lub mglistym; często obserwuje się kilka warstw tych chmur, jedna pod drugą; występują na dużej powierzchni nieba; przenikanie światła w ich najcieńszych miejscach jest znikoma (jak przez matową szybę). | | CIRRUS (Ci) chmury pierzaste Występują na wysokości 6-12 km, rozciągłość pionowa 0,1-3 km. Są zbudowane z kryształków lodu. Przybierają postać delikatnych włókien, pasm lub ławic. Nie wykazują cieni. Charakteryzują się jedwabistym połyskiem. | | | komentarz: Białe w ciągu dnia, a podczas zachodu i wschodu słońca zmieniają barwę na żółtą, pomarańczową i czerwoną; występują w ławicach, które mogą lekko przesłaniać Słońce. | | CIRROSTRATUS (Cs) chmury pierzasto-warstwowe Występują na wysokości 6-10 km, rozciągłość pionowa 0,1-3 km. Są zbudowane z kryształków lodu. Przybierają postać cienkiej, białawej barwy, zasłony o gładkim lub włóknistym wyglądzie. | | | komentarz: Często są przeĄroczyste i nadają niebu mleczną barwę; czasem jedyną oznaką ich obecności jest zjawisko "halo". | | CIRROCUMULUS (Cc) chmury pierzasto-kłębiaste Występują na wysokości 6-10 km, rozciągłość pionowa szerokość 0,1-1 km. Są zbudowane z kryształków lodu, lecz mogą w nich występować również silnie przechłodzone kropelki wody, które na ogół szybko zamarzają. | | | komentarz: Przybierają postać delikatnej białej ławicy, płatów lub cienką warstwę złożoną z fragmentów w kształcie zmarszczek, ułożonych dość regularnie; chmury te są zawsze przejrzyste, na tyle że można przez nie obserwować Słońce i Księżyc. | | CUMULONIMBUS (Cb) chmury kłębiasto-deszczowe (burzowe) Występują na wysokości 0,5-10 km(czasem do 15 km), rozciągłość pionowa taka jak i wysokość występowania. Są zbudowane z kropelek wody w podstawie. Centralna część jest mieszaniną śniegu i wody, natomiast spłaszczone wierzchołki zawierają kryształki lodu. | | | komentarz: Przybierają postać potężnych, gęstych chmur silnie rozbudowanych w pionie; mają kształty wieży lub kopuł o silnie spłaszczonych i ciemnych wierzchołkach; chmura jest zwiastunem frontu zimnego; jej pojawienie wiąże się z obfitymi, lecz krótko trwałymi opadami deszczu, śniegu, a nawet gradu; prędkość prądu wstępującego w tej chmurze jest największa ze wszystkich chmur i wynosi 10 m/s; powoduje to jej naładowanie elektryczne, które czasem owocuje widowiskowymi burzami. | Stopień pokrycia nieba przez chmury nazywamy zachmurzeniem. Wielkość zachmurzenia określa się za pomocą skali, w której 0 oznacza całkowity brak chmur, 10 ą niebo całkowicie zakryte chmurami. Kropelki wody lub kryształki lodu tworzące chmury mają bardzo małe rozmiary. Aby mógł powstać opad, muszą osiągnąć rozmiary wystarczające do przezwyciężenia występujących prądów powietrza i zabezpieczające przed wyparowaniem w drodze do powierzchni Ziemi.
|